Nếu bạn đã từng để ý đến việc xuất bản các bài báo khoa học thì chắc hẳn bạn có nghe nói về "danh mục SCI, SSCI, ...". Thậm chí một số người, hoặc một số cơ quan lấy những cái đó để làm chuẩn ... Trước đây, tôi nghe đồng nghiệp nói rất nhiều về những cái này. Tôi chẳng hiểu chúng là cái gì. Vì khi đó tôi chưa thực sự quan tâm đến chúng.
Nói chuyện với các bạn tôi đã từng đăng bài báo ở các tạp chí tốt, tôi rất bất ngờ vì nhiều người trong số họ chẳng biết và cũng chẳng quan tâm đến SCI.
Vậy SCI, SSCI, ... là gì ? Tôi tìm hiểu xem chúng là gì và viết bài viết này (còn rất sơ sài) theo những gì tôi tìm hiểu được. Mọi người có thể tham khảo, tuy nhiên đây là hiểu biết cá nhân nên có thể có những cái chưa chuẩn. Hy vọng ai biết rõ hơn thì góp ý.
1. SCI, SSCI, SCIE, ISI, ... là gì ?
- SCI (Science Citation Index) là một loại danh mục trích dẫn của các tạp chí khoa học trên nhiều lĩnh vực được đưa ra lần đầu tiên năm 1960 bởi ISI (Institute for Scientific Information) bây giờ thuộc Thomson Reuters. SCIE (Science Citation Index Expanded) là phiên bản mở rộng của SCI bao gồm hơn 6500 tạp chí thuộc khoảng 150 chuyên ngành.
- Hoàn toàn tương tự vậy chúng ta có các danh mục SSCI (Social Sciences Citation Index) dành cho các tạp chí khoa học xã hội; AHCI (Arts and Humanities Citation Index).
2. Danh mục SCI, SSCI, ... là sao ?
- Như vậy, SCI, SCIE, SSCI, .... chỉ là một danh mục để tham khảo. Trong danh sách hàng nghìn tạp chí được ISI đưa vào SCI thì có bao gồm cả những tạp chí có chất lượng tốt và cả những tạp chí ít có giá trị về mặt khoa học.
- Tại sao các tạp chí kém chất lượng lại vẫn được ISI đưa vào SCI ? Cái này thì chắc là có nhiều nguyên nhân.
3. Đánh giá một tạp chí :
- Hiện nay, SCI, SCIE chỉ là một trong số những chỉ số của các tạp chí; khi đánh giá chất lượng khoa học của một tạp chí, chúng ta cần dựa vào nhiều chỉ số khác. Hiện nay, chúng ta có nhiều chỉ số khác để đánh giá các tạp chí và các nhà khoa học : Impact factor, H-index, G-index, ...
- Tất cả các chỉ số đó chỉ là để tham khảo, không hoàn toàn đánh giá được chính xác chất lượng của các tạp chí cũng như các tác giả. Các tạp chí có chất lượng cao hay thấp thì chỉ có những nhà khoa học ở trình độ cao mới biết rõ được.
- Hội đồng nghiên cứu khoa học của Chính phủ Australia có đưa ra bản đánh giá chất lượng các tạp chí khoa học (tất cả các ngành) trên thế giới (tôi biết nhiều người làm toán sử dụng danh sách này, xem bên dưới) trong đó họ xếp hạng các tạp chí theo các cấp độ từ cao trở xuống : A+, A, B, C. Bạn có thể tìm hiểu cụ thể ở đây.
4. Chỉ số khác :
- các bạn có thể vào trang wikipedia.org (phiên bản tiếng anh) để xem thông tin cụ thể của các chỉ số : Impact factor, G-Index, H-Index. Đây là các chỉ số được sử dụng nhiều để đánh giá chất lượng của các tạp chí. Trên wikipedia có nói rõ cách tính như thế nào các chỉ số đó. Nhìn vào cách tính, bạn sẽ hiểu được phần nào về chúng.
- Ví dụ : chỉ số Impact factor của năm X của một tạp chí được tính bằng tỷ số giữa (số lần trích dẫn trong nãm X của các bài của tạp chí đó đăng trogn hai năm trước đó) và (tổng số bài đăng của tạp chí đó trong hai năm trước đó)
Impact factor năm 2012 = A/B
trong đó: B = tổng số bài đăng của hai năm 2011 và 2010
A = Số lần trích đẫn trong năm 2012 của các bài đăng trong hai năm 2011 và 2010.
5. Các tạp chí Toán học :
- Trong phần này, tôi muốn viết riêng về các tạp chí Toán học. Những gì tôi đã nghe và đã thấy.
- Lần đầu tiên tôi biết (khi đó tôi còn là SV) một số người làm toán ở nước ta khi đăng bài phải trả tiền cho tạp chí (có nhiều tạp chí trogn danh mục SCI). Tôi thấy rất vô lý. Bình thường viết báo là được nhuận bút, vậy mà đây viết báo, thậm chí phải đầu tư nhiều công sức, lại phải bỏ tiền ra để được đăng bài. Sau đó tôi thấy chuyện đó khá phổ biến nên tôi nghĩ chắc là với các tạp chí khoa học thì như vậy. Tuy nhiên, dù sao thì tôi cũng thấy có vấn đề ...
- Như đã nói ở trên, chúng ta có nhiều chỉ số được tính toán cụ thể để tham khảo.
- Danh sách xếp hạng của Australia về các tạp chí toán lý thuyết ở đây. Trong danh sách này, các tạp chí từ hạng cao (hạng A+) đến hạng thấp nhất (hạng C) cũng không thu lệ phí khi bạn được đăng bài.
Kết bài :
- Trên đây là một số cái tôi tìm hiểu được. Tôi muốn chia sẻ để mọi người cùng biết. Chắc hẳn có nhiều điều tôi chưa biết hoặc chưa hiểu rõ (thực tế là tôi cũng chưa thực sự tìm hiểu kỹ). Mọi người hãy góp ý thêm nhé.
- Nên chăng Bộ Khoa học, các Hội khoa học của Việt Nam đưa ra danh sách đánh giá cụ thể về vấn đề này để công tác nghiên cứu ở nước ta được tốt hơn, rõ ràng hơn ?
Nguồn tham khảo : wikipedia.org; thomsonreuters.com; www.austms.org.au; www.arc.gov.au
Bài viết của GS Phùng Hồ Hải (Viện toán học) về các chỉ số trên được post trên một blog:
http://blogbannenbiet.blogspot.com/2015/01/tim-hieu-ve-isi-sci-scie-impact-factor.html
Nói chuyện với các bạn tôi đã từng đăng bài báo ở các tạp chí tốt, tôi rất bất ngờ vì nhiều người trong số họ chẳng biết và cũng chẳng quan tâm đến SCI.
Vậy SCI, SSCI, ... là gì ? Tôi tìm hiểu xem chúng là gì và viết bài viết này (còn rất sơ sài) theo những gì tôi tìm hiểu được. Mọi người có thể tham khảo, tuy nhiên đây là hiểu biết cá nhân nên có thể có những cái chưa chuẩn. Hy vọng ai biết rõ hơn thì góp ý.
1. SCI, SSCI, SCIE, ISI, ... là gì ?
- SCI (Science Citation Index) là một loại danh mục trích dẫn của các tạp chí khoa học trên nhiều lĩnh vực được đưa ra lần đầu tiên năm 1960 bởi ISI (Institute for Scientific Information) bây giờ thuộc Thomson Reuters. SCIE (Science Citation Index Expanded) là phiên bản mở rộng của SCI bao gồm hơn 6500 tạp chí thuộc khoảng 150 chuyên ngành.
- Hoàn toàn tương tự vậy chúng ta có các danh mục SSCI (Social Sciences Citation Index) dành cho các tạp chí khoa học xã hội; AHCI (Arts and Humanities Citation Index).
2. Danh mục SCI, SSCI, ... là sao ?
- Như vậy, SCI, SCIE, SSCI, .... chỉ là một danh mục để tham khảo. Trong danh sách hàng nghìn tạp chí được ISI đưa vào SCI thì có bao gồm cả những tạp chí có chất lượng tốt và cả những tạp chí ít có giá trị về mặt khoa học.
- Tại sao các tạp chí kém chất lượng lại vẫn được ISI đưa vào SCI ? Cái này thì chắc là có nhiều nguyên nhân.
3. Đánh giá một tạp chí :
- Hiện nay, SCI, SCIE chỉ là một trong số những chỉ số của các tạp chí; khi đánh giá chất lượng khoa học của một tạp chí, chúng ta cần dựa vào nhiều chỉ số khác. Hiện nay, chúng ta có nhiều chỉ số khác để đánh giá các tạp chí và các nhà khoa học : Impact factor, H-index, G-index, ...
- Tất cả các chỉ số đó chỉ là để tham khảo, không hoàn toàn đánh giá được chính xác chất lượng của các tạp chí cũng như các tác giả. Các tạp chí có chất lượng cao hay thấp thì chỉ có những nhà khoa học ở trình độ cao mới biết rõ được.
- Hội đồng nghiên cứu khoa học của Chính phủ Australia có đưa ra bản đánh giá chất lượng các tạp chí khoa học (tất cả các ngành) trên thế giới (tôi biết nhiều người làm toán sử dụng danh sách này, xem bên dưới) trong đó họ xếp hạng các tạp chí theo các cấp độ từ cao trở xuống : A+, A, B, C. Bạn có thể tìm hiểu cụ thể ở đây.
4. Chỉ số khác :
- các bạn có thể vào trang wikipedia.org (phiên bản tiếng anh) để xem thông tin cụ thể của các chỉ số : Impact factor, G-Index, H-Index. Đây là các chỉ số được sử dụng nhiều để đánh giá chất lượng của các tạp chí. Trên wikipedia có nói rõ cách tính như thế nào các chỉ số đó. Nhìn vào cách tính, bạn sẽ hiểu được phần nào về chúng.
- Ví dụ : chỉ số Impact factor của năm X của một tạp chí được tính bằng tỷ số giữa (số lần trích dẫn trong nãm X của các bài của tạp chí đó đăng trogn hai năm trước đó) và (tổng số bài đăng của tạp chí đó trong hai năm trước đó)
Impact factor năm 2012 = A/B
trong đó: B = tổng số bài đăng của hai năm 2011 và 2010
A = Số lần trích đẫn trong năm 2012 của các bài đăng trong hai năm 2011 và 2010.
5. Các tạp chí Toán học :
- Trong phần này, tôi muốn viết riêng về các tạp chí Toán học. Những gì tôi đã nghe và đã thấy.
- Lần đầu tiên tôi biết (khi đó tôi còn là SV) một số người làm toán ở nước ta khi đăng bài phải trả tiền cho tạp chí (có nhiều tạp chí trogn danh mục SCI). Tôi thấy rất vô lý. Bình thường viết báo là được nhuận bút, vậy mà đây viết báo, thậm chí phải đầu tư nhiều công sức, lại phải bỏ tiền ra để được đăng bài. Sau đó tôi thấy chuyện đó khá phổ biến nên tôi nghĩ chắc là với các tạp chí khoa học thì như vậy. Tuy nhiên, dù sao thì tôi cũng thấy có vấn đề ...
- Như đã nói ở trên, chúng ta có nhiều chỉ số được tính toán cụ thể để tham khảo.
- Danh sách xếp hạng của Australia về các tạp chí toán lý thuyết ở đây. Trong danh sách này, các tạp chí từ hạng cao (hạng A+) đến hạng thấp nhất (hạng C) cũng không thu lệ phí khi bạn được đăng bài.
Kết bài :
- Trên đây là một số cái tôi tìm hiểu được. Tôi muốn chia sẻ để mọi người cùng biết. Chắc hẳn có nhiều điều tôi chưa biết hoặc chưa hiểu rõ (thực tế là tôi cũng chưa thực sự tìm hiểu kỹ). Mọi người hãy góp ý thêm nhé.
- Nên chăng Bộ Khoa học, các Hội khoa học của Việt Nam đưa ra danh sách đánh giá cụ thể về vấn đề này để công tác nghiên cứu ở nước ta được tốt hơn, rõ ràng hơn ?
Nguồn tham khảo : wikipedia.org; thomsonreuters.com; www.austms.org.au; www.arc.gov.au
Bài viết của GS Phùng Hồ Hải (Viện toán học) về các chỉ số trên được post trên một blog:
http://blogbannenbiet.blogspot.com/2015/01/tim-hieu-ve-isi-sci-scie-impact-factor.html
Tôi đồng ý với hầu hết nhận định của bài viết, chỉ bình luận thêm vài điểm liên quan chủ đề này.
ReplyDelete1. Rõ ràng việc so sánh là rất khó, nếu không muốn nói là không làm được. Đồng ý là người trong ngành có nhãn quan riêng và hầu hết đồng ý với nhau rằng tạp chí A tốt hơn tạp chí B, hoặc tương đương. Tuy nhiên, những nhà quàn lý cần phải có một sự lượng hóa nhất định để ra quyết định (phong học hàm, quyết định thành công của đề tài NCKH,...), tránh không phải ra những quyết định mang tính chủ quan, những tiêu chí không thành văn mà các người làm Toán vẫn "ngầm" đồng ý với nhau. Vì thế các indeces kể trên vẫn cần dùng đến. Và đương nhiên, chúng ta chỉ hiểu đó là một ước lượng của độ thành công thôi, chứ không phải giá trị chính xác.
2. Về chuyện có vài người cứ trích dẫn lẫn nhau để tăng H-index. Có thể chuyện này có nhưng tôi nghĩ hầu hết nó không nằm trong tính toán chủ quan của họ. Lí do vì khi nghiên cứu chuyên sâu, cả thế giới chỉ có vài nhóm làm vấn đề đó, vậy thì làm sao tránh được chuyện trích dẫn lẫn nhau. Đó là chưa kể đến chuyện khi submit một bài bào, người submit biết rằng GS X sẽ review bài báo của mình, nên trích dẫn nhiều bài báo của GS X thì sẽ gây thiện cảm tốt hơn.
3. Theo tôi được biết, Bộ đã có một thước đo cụ thể để tính điểm, đại loại là, tạp chí trong SCI mà có Impact factor >1 thì được tính 2 điểm, impact factor <= 1, tính 1 điểm, là tạp chí quốc tế nhưng không có impact factor và tạp chí trong nước thì 0.5 (tôi không chắc chắn các số cụ thể!)
4. Về chuyện đăng báo mất tiền, hì hì, tại vì tôi không biết các ngành KH khác thế nào nên cũng không bình luận. Dù sao tôi cũng thấy nó...kỳ kỳ. Hình như tôi có nghe ai nói (nghiêm túc hoặc đùa vui) rằng: sắp tới, khi xét đề tài nghiên cứu KH của ngành Toán, ai mà đưa vào bài báo đăng trên tạp chí mất tiền thì sẽ bị các Giáo sư xét duyệt trừ điểm!
Rất vui vì cũng có người quan tâm đến vấn đề này. Về điểm 2. của Profmonkey880 : Cái đó thì tôi đồng ý, trong cac chuyên ngành nhỏ thì chỉ có ít người nghiên cứu sâu nên họ trích dẫn lẫn nhau là chuyện binh thường. Tuy nhiên, hiên tượng mà bài viết nêu ra là chuyện không bình thường : họ trích dẫn lẫn nhau nhưng lại không phải là trích dẫn thực sự, tức là cứ trích dẫn cho có. Thực tình thì chuyện này tôi cũng mới nghe có người nói có hiện tượng như vậy. Không biết có đúng không, và bản thân tôi thì không có ví dụ cụ thể nào. Có thể không có chuyện đó !
DeleteKhong biet NVD da doc bai ve chi so ISI cua GS. Phung Ho Hai trong Thong tin Toan hoc chua. Day la duong link nhe: http://www.vms.org.vn/ttth/T16S4.pdf. Ngoai ra, y kien cua minh la: ISI (SCI hay SCIE,..) chi mang tinh chat tham khao, khong nen dua hoan toan vao chi so nay de danh gia mot cong trinh khoa hoc.
ReplyDeleteChân thành cảm ơn Thầy/Cô/anh/chị/bạn (NVĐ rất xin lỗi Thầy/Cô/anh/chị/bạn vì không biết xưng hô thế nào). NVĐ chưa được đọc bài viết của GS. Phùng Hồ Hải trước khi viết bài này. Bài viết của GS. Phùng Hồ Hải đã nói rất nhiều và cụ thể về ISI. Mọi người khác nên đọc bài viết đó. Tiện đây cũng thông tin với mọi người là trên vnexpress.net ngày hôm nay có bài viết của Tiến sĩ Vật lý Ngô Đức Thế về việc đang báo khoa học : http://vnexpress.net/gl/khoa-hoc/2013/01/khong-nen-vin-co-mat-tien-thi-khong-dang/
DeleteXin cam on Nacdanh da gui toi duong link cua GS Phung Ho Hai. Vay la cai phat bieu ve chu de "xuat ban phai dong tien" cua toi da phan nao duoc phan anh qua phan Ket luan cua bai viet cua GS. Vi nen Toan hoc Viet Nam, hay chi cong bo nhung dong gop cua minh tren nhung tap chi nghiem tuc!
ReplyDeleteDanh mục tạp chí xếp hạng của Úc là vớ vấn, nhiều tạp chí trong Predatory journal của Beall
ReplyDeleteĐóng tiền không hoàn toàn là tạp chí dởm nhé, nhưng tạp chí dởm luôn bắt đóng tiền.
ReplyDeleteCần lưu ý là nhiều tạp chí uy tín của Elsevier, Springer, Wiley, Taylor&Francis, Oxford, trong ngành kinh tế vẫn yêu cầu fee nhé